Sprawozdanie z wyjazdu studyjnego do województwa lubelskiego pt. „Aktywna kobieta wiejska z terenu województwa śląskiego”

W dniach 6–9 października 2026 r. zrealizowano czterodniowy wyjazd studyjny do województwa lubelskiego pod nazwą „Aktywna kobieta wiejska z terenu województwa śląskiego”. W wydarzeniu uczestniczyło 50 kobiet z województwa śląskiego – przedstawicielek kół gospodyń wiejskich oraz kobiet mieszkających na obszarach wiejskich.

Celem wyjazdu było zainspirowanie uczestniczek do aktywnej działalności na rzecz lokalnego rozwoju poprzez prezentację dobrych przykładów takiej działalności oraz wymiana wiedzy i doświadczeń pomiędzy uczestniczkami wydarzenia a kobietami aktywnie działającymi w województwie lubelskim oraz instytucjami zaangażowanymi w rozwój obszarów wiejskich.

Program połączył spotkania z aktywnymi kobietami, prezentację działalności KGW i LGD, przykłady wykorzystania produktów tradycyjnych w działalności gospodarczej, warsztaty rękodzielnicze i kulinarne oraz zajęcia dotyczące ekonomii społecznej. Dobór miejsc pozwolił pokazać różne, wzajemnie uzupełniające się formy aktywności kobiet: przedsiębiorczość indywidualną, działalność stowarzyszeniową i sąsiedzką, współpracę z samorządem oraz ochronę dziedzictwa regionu.

Przebieg wyjazdu i opis spotkań

Dzień 1 – 6 października 2026 r. | Stary Młyn w Bełżycach

Pierwszym punktem merytorycznym była wizyta w Starym Młynie w Bełżycach, gdzie uczestniczki spotkały się z Darią Studzian, prowadzącą restaurację w dawnym rodzinnym młynie. Gospodyni przybliżyła historię młyna i swojej rodziny oraz drogę prowadzącą do wykorzystania tego miejsca w działalności gastronomicznej. Przedstawiła, w jaki sposób rodzinne dziedzictwo i tradycje kulinarne mogą stać się podstawą przedsięwzięcia gospodarczego, rozpoznawalnego i osadzonego w lokalnej tożsamości.

Ważną częścią spotkania była degustacja regionalnych potraw, w tym produktów wpisanych na Listę Produktów Tradycyjnych: klusek kładzionych z serem i skwarkami oraz placka drożdżowego z powidłami śliwkowymi. Uczestniczki spróbowały również pierogów, z których słynie restauracja. Prezentacja kulinarna pozwoliła powiązać opowieść o dziedzictwie z praktycznym przykładem jego wykorzystania w ofercie gastronomicznej.

Wizyta pokazała znaczenie osobistego zaangażowania przedsiębiorczyni, autentycznej historii miejsca i lokalnych produktów w budowaniu marki oraz tworzeniu wartości dodanej dla lokalnej gospodarki.

Dzień 1 – 6 października 2026 r. | Koło Gospodyń Wiejskich Zemborzyce

Kolejnym punktem programu było spotkanie z przedstawicielkami Koła Gospodyń Wiejskich Zemborzyce. O działalności organizacji opowiedziały Emilia Rolak oraz Joanna Wasilewska, prezentując realizowane inicjatywy społeczne, edukacyjne i kulturalne, a także doświadczenia związane z pozyskiwaniem środków zewnętrznych na rozwój działalności koła.

Szczególnie interesującym elementem spotkania była prezentacja międzynarodowego projektu DEVELOP, realizowanego w ramach programu Erasmus+. KGW Zemborzyce pełniło funkcję koordynatora przedsięwzięcia, współpracując z Fundacją „Fundusz Inicjatyw” oraz szwedzką organizacją Be-Creative. Celem projektu było rozwijanie kompetencji przedsiębiorczych kobiet z obszarów wiejskich w Polsce i Szwecji, ze szczególnym uwzględnieniem wykorzystania lokalnych zasobów i dziedzictwa regionalnego. W ramach przedsięwzięcia opracowano i przetestowano materiały edukacyjne dotyczące m.in. przedsiębiorczości regionalnej, marketingu, budowania marki i sprzedaży. Projekt obejmował również międzynarodową wymianę doświadczeń i dobrych praktyk.

Spotkanie było również okazją do poznania lokalnych tradycji kulinarnych. Uczestniczki mogły spróbować regionalnych specjałów, w tym cebularza lubelskiego oraz buracarza.

Dzień 2 – 7 października 2026 r. | Spotkania w Bychawskim Centrum Kultury

Drugi dzień rozpoczął się od spotkań w Bychawskim Centrum Kultury, w których dodatkowo uczestniczyła Marta Krzyżak, burmistrz Bychawy. Obecność przedstawicielki samorządu pozwoliła podkreślić znaczenie współpracy administracji lokalnej z organizacjami społecznymi i aktywnymi mieszkankami.

Ewa Rębecka przedstawiła własną aktywność społeczną, działalność inicjatywy „Aktywne z Bychawy” oraz Bychawskiego Stowarzyszenia Kobiet Aktywnych. Omawiała przykłady oddolnych inicjatyw, sposoby angażowania mieszkanek i budowania trwałych relacji, a także znaczenie współpracy, wzajemnego wsparcia i konsekwencji w realizowaniu przedsięwzięć służących lokalnej społeczności.

Paulina Drążyk, reprezentująca LGD „Kraina wokół Lublina”, omówiła działalność lokalnej grupy działania oraz aktywność kobiet na jej obszarze. Zaprezentowała rolę LGD we wspieraniu przedsięwzięć społecznych i gospodarczych, promowaniu lokalnych zasobów oraz tworzeniu warunków do rozwoju oddolnych inicjatyw. Spotkanie umożliwiło uczestniczkom spojrzenie na działalność liderek zarówno z perspektywy samych organizacji, jak i instytucji wspierającej lokalny rozwój.

Dzień 2 – 7 października 2026 r. | Koło Gospodyń Wiejskich Snopków

Po południu odbyła się wizyta w KGW Snopków. Członkinie koła zaprezentowały swoją działalność i zaprosiły uczestniczki do wspólnych warsztatów plecenia wianków. Praktyczny charakter zajęć sprzyjał nawiązywaniu kontaktów, wymianie pomysłów oraz poznawaniu form rękodzieła, które mogą być wykorzystywane podczas wydarzeń organizowanych przez koła gospodyń wiejskich.

Bezpośrednia, integracyjna formuła wizyty ukazała społeczną rolę KGW jako organizacji skupiającej mieszkańców wokół wspólnych działań, tradycji i więzi sąsiedzkich.

Dzień 3 – 8 października 2026 r. | Lublin – spacer śladami kobiet

Trzeci dzień rozpoczął się tematycznym spacerem z przewodnikiem po Lublinie, poświęconym bardziej i mniej znanym kobietom związanym z historią i życiem miasta. Uczestniczki poznały kobiece perspektywy lokalnej historii oraz rolę kobiet w kształtowaniu życia społecznego i kulturalnego Lublina.

Dzień 3 – 8 października 2026 r. | Gospodarstwo „W Olszance” – tradycja krzczonowska

Następnie uczestniczki odwiedziły gospodarstwo agroturystyczne „W Olszance”, związane z działalnością Bogumiły Wójcik – twórczyni ludowej, zaangażowanej w zachowanie i przekazywanie tradycji regionu krzczonowskiego. Spotkanie poświęcono możliwościom rozwijania aktywności kobiet w oparciu o miejscowe rzemiosło, obrzędowość oraz regionalną kuchnię.

Bogumiła Wójcik poprowadziła warsztaty haftu, podczas których uczestniczki poznały elementy tradycyjnego rękodzieła. Równolegle odbył się pokaz przygotowania, formowania i wypieku korowaja weselnego, prowadzony przez Elżbietę Wójcik. Części praktycznej towarzyszyły opowieści o dawnych krzczonowskich zwyczajach weselnych i innych elementach lokalnej obrzędowości. Uczestniczki mogły zobaczyć zarówno technikę powstawania obrzędowego wypieku, jak i jego kulturowe znaczenie.

Po części warsztatowej miała miejsce kolacja, podczas której uczestniczki miały możliwość spróbowania lokalnych specjałów oraz produktów wpisanych na Listę Produktów Tradycyjnych, a także wspólnie przygotowanego korowaja weselnego.

Dzień 4 – 9 października 2026 r. | Dom Nasutów – warsztaty o aktywizacji i przedsiębiorczości

Ostatniego dnia zorganizowano spotkanie warsztatowe w Domu Nasutów, ośrodku prowadzonym przez Europejski Dom Spotkań, Fundację Nowy Staw. Zakres zajęć obejmował dwa tematy: „Ekonomia społeczna jako narzędzie aktywizacji kobiet” oraz „Produkty lokalne – wstęp do niezależności ekonomicznej”.

Pierwszy z tematów umożliwił spojrzenie na ekonomię społeczną jako sposób łączenia celów społecznych z działalnością ekonomiczną, tworzenia możliwości aktywności zawodowej i rozwijania usług odpowiadających na potrzeby społeczności. Drugi dotyczył potencjału lokalnych produktów jako podstawy budowania samodzielności ekonomicznej, rozwijania małych przedsięwzięć i wykorzystywania umiejętności oraz zasobów już obecnych na obszarach wiejskich.

Warsztaty stanowiły podsumowanie wcześniejszych wizyt: po przykładach indywidualnej przedsiębiorczości, aktywności organizacyjnej i ochrony tradycji uczestniczki mogły odnieść zdobyte doświadczenia do szerszych możliwości podejmowania inicjatyw społecznych i ekonomicznych we własnych środowiskach. Po zakończeniu programu nastąpił powrót do województwa śląskiego.

Najważniejsze obserwacje i wnioski

Wyjazd umożliwił poznanie różnorodnych sposobów, w jakie kobiety z województwa lubelskiego wpływają na rozwój lokalnych społeczności. Przedstawione przykłady pokazały, że aktywność ta może przyjmować formę własnej działalności gospodarczej, zaangażowania w KGW i stowarzyszenia, współpracy z LGD i samorządem, a także ochrony oraz praktycznego wykorzystania dziedzictwa niematerialnego.

Istotną wartością wyjazdu była możliwość bezpośrednich rozmów z gospodyniami i liderkami oraz praktycznego udziału w warsztatach. Taka forma wizyt sprzyjała porównywaniu doświadczeń z sytuacją KGW, LGD i lokalnych środowisk województwa śląskiego oraz identyfikowaniu działań możliwych do zastosowania na własnym terenie.

Zrealizowany program odpowiadał założonemu celowi inspiracji do aktywnej działalności na rzecz rozwoju lokalnego i wymiany wiedzy. Przykłady z województwa lubelskiego potwierdziły, że szczególny potencjał mają przedsięwzięcia oparte na współpracy, lokalnej tożsamości, umiejętnościach mieszkanek i łączeniu celów społecznych z ekonomicznymi.